Balneologia Polska; 289

Kliniczne badania dotyczące wpływu wód leczniczych wodorowęglanowych w porównaniu do wpływu wód niskozmineralizowanych na tworzenie kamieni nerkowych

Urszula Smorag1, Oguz Karaguelle1, Armin Johannes Becker2, Christopher Gutenbrunner1


1 Z Kliniki Medycyny Fizykalnej i Rehabilitacji Akademii Medycznej w Hanowerze


2 Z Kliniki Urologii Uniwersytetu Ludwig-Maximillian w Monachium

  • Tab. 1. Patient characteristics
  • Tab. 2. Analyses of the waters used. All values in mg/l. *) Bad Harzburger Urquell®; **) Heppinger®; ***) total mineral content
  • Ryc. 1. Mean urine volume, mean urinary pH and supersaturation with calcium-oxalat in 24-h urine prior to (white column) and while drinking control water (grey column) or bicarbonate water (blue column).
  • Tab. 3. Values of concentration in urine of the substances for the total group of patients with hypercalciuria and/or hyperoxaluria (n = 34). Mean values ± standard deviation. p1: mineral water versus control water after intervention (Mann-Whitney U-test for 2 independent random samples); p2: baseline versus intervention (pair difference test according to Wilcoxon for 2 dependent random samples).
  • Tab. 4. Mean values and standard deviations of supersaturation with calcium-oxalate and calcium phosphate in the total group (n=34). *) Mann-Whitney-U-Test; **) Wilcoxon-Test.
  • Tab. 5. Mean values and standard deviations of supersaturation with calcium-oxalate, uric acid and calcium-phosphate in the group of patients with hypercalciuria and hyperoxaluria (n=22). *) Mann-Whitney-U-Test; **) Wilcoxon-Test.

Kamica nerkowa jest jedną z najczęstszych chorób dróg moczowych. Częstotliwość występowania w krajach wysokorozwiniętych wynosi od 4% do 10% ludności. Przyczynami wzrostu częstotliwości zachorowań są m.in. nie wydalone fragmenty kamieni po kruszeniu,  zmiany w odżywianiu, warunki życia. Stres psychiczny powoduje wzrost wydalania substancji kamieniotwórczych oraz prowadzi do obniżenia wydalania substancji protekcyjnych i przez to jest ważnym czynnikiem zwiększającym ryzyko powstawania kamicy. Główną przyczyną zmiany wydalania tych substancji jest działanie kortykosteronu oraz adrenaliny na funkcję nerek oraz wzrost przemiany materii. Mimo że kuracje pitne należą do najstarszych metod profilaktyki kamicy nerkowej, to trwają nadal kontrowersyjne dyskusje, jeżeli chodzi o rodzaj polecanych wód. Celem naszej pracy było zbadanie skuteczności wody leczniczej z wysoką zawartością wodrowęglanu na obniżenie ryzyka powrotu kamieni szczawianowych u leczonych pajentów, oraz porównanie jej działania z wpływem wody niskozmineralizowanej.

MATERIAŁ I METODY

Głównym badanym parametrem była zmiana przesycenia moczu szczawianem wapnia. Obliczenia z zastosowaniem przybliżenia według Greenhouse-Geisser wykazały, że należy przeprowadzić badania z udziałem co najmniej 34 pacjentów. Zbadanych zostało 34 pacjentów z nawracającą kamicą nerkową. Badania przebiegały w dwóch częściach: w pierwszej  przeprowadzono 24-godzinną zbiórkę moczu bez interwencji, bezpośrednio potem pacjenci otrzymywali w ciągu trzech dni jedną z testowanych wód w ilości 1500 ml na dzień. Trzeciego dnia następowała ponowna 24-godzinna zbiórka moczu. Po odstępie siedmiu dni bez interwencji otrzymywali pacjenci drugą z badanych wód także przez trzy dni i w tej samej ilości. Jako wodę kontrolną zastosowano wodę mineralną z niską zawartością magnezu, wapnia i wodorowęglanu. Woda badana zawierała natomiast wysokie stężenia wodorowęglanu (2673 mg/l), magnezu (175 mg/l) oraz wapnia (116mg/l). Najważniejszym celem tego badania było obliczenie relatywnego przesycenia moczu szczawianem wapnia, które bardzo dobrze odzwierciedla ryzyko powstawania kamieni. 

WYNIKI

Porównanie wartości wyjściowych przed piciem wody testowanej, a także wody kontrolnej nie wykazało żadnych znamiennych różnic badanych parametrów. Pokazano, że ilość moczu wzrasta po ukończeniu fazy picia wody zarówno kontrolnej jak i wody leczniczej wyskoznamiennie. Rozmiar tej zmiany jest niezależny od rodzaju pitej wody (p = 0,653). Odczyn moczu wzrósł pod wpływem wody wodorwęglanowej znamiennie i osiągnął średnią wartość 6, 73, natomiast w badaniu kontrolnym nastąpił tylko nieznaczny wzrost. Różnica pomiędzy obiema fazami badania była wysoce znamienna (p = 0,001). Przesycenie szczawianem wapnia zostało obniżone w obu fazach badania w stopniu znamiennym. Nie stwierdziliśmy różnic wielkości tej zmiany pomiędzny działaniem obu wód badanych (p = 0,958).

WNIOSKI

  • W przypadku jednoznacznej diagnozy kamicy szczawianowo-wapniowej polecamy kurację pitną z wodami leczniczymi wodorowęglanowymi, ale i także z wodami niskozmineralizowanymi.
  • W przypadku stwierdzonych kamieni mieszanych szczawianow-wapniowo-moczanowych, albo w przypadku kamicy moczanowej polecamy kurację pitną z wodami leczniczymi wodorowęglanowymi.
  • W przypadku nieznajomości rodzaju kamicy polecamy kurację pitną z wodami niskozmineralizowanymi.
  • W przypadku kamicy fosforanowej są wody wodorowęglanowe przeciwwskazane, rozpuszczalność kamieni fosforanowych wzrasta przy zakwaszeniu moczu, mimo, że nie było to przedmiotem naszych badań na podstawie piśmiennictwa (29) możemy polecić kuracje pitne z wodami siarczanowymi.

..............................................................................................................................................................

Opracowanie artykułu ze str. 280-288 (pełny artykuł dostępny w języku angielskim)

Piśmiennictwo jak w oryginale na str. 287-288