Balneologia Polska; 294

Balneoterapeutyczny wpływ stosowania kąpieli siarczkowo-siarkowodorowych w uzdrowisku Smrdáky

Jan Lidaj, Alena Masarovičová


Natural Health Spa Smrdáky, 906 03 Smrdáky, Slovakia

Uwarunkowania geotektoniczne i hydrogeniczne.

Źródła termalne w okolicy uzdrowiska Smrdáky znajdują się w tzw. niecce wiedeńskiej.Ich pochodzenie datowane jest na okres trzeciorzędu, kiedy obszar ten był w większości zalany morzem. Geologiczne uwarunkowania źródła wód termalnych w okolicach miejscowości Smrdáky sprawiają, że występują tam trzy rodzaje wód podziemnych: wody mineralne z zawartością siarkowodoru, solankowe wody mineralne z zawartością bromku i jodku, wody naturalne (głębokie i powierzchniowe).

Siarka i siarkowodór – penetracja i absorpcja

Najważniejszym składnikiem wód w okolicach uzdrowiska Smrdáky jest zdecydowanie siarka, a w szczególności siarkowodór. Siarka jest nieodłącznym biogenicznym elementem organizmu człowieka, w którym występuje w ilości 100-150g, z tego ok. 1/3 (50g) jest związana z chondroityną, kwasem hialuronowym lub glukozaminami. Dzienna konsumpcja siarki to ok. 2-3g, a jej wchłanianie odbywa się głównie poprzez trawienie protein. Penetracja i absorpcja siarkowodoru do organizmu ma miejsce podczas kąpieli, zgodnie z zasadą dyfuzji gazu, co zostało potwierdzone metodą izotopową. Siarkowodór utlenia się na powierzchni skóry, a siarka przenika do krwioobiegu w postaci siarczanów. Niewchłonięty siarkowodór ulatnia się do atmosfery. Co istotne, siarka znajduje się także we włosach i w tym częściach ciała, które nie są zanurzone w wodzie podczas kąpieli. Pozostaje tam przez kilka tygodni. Siarkowodór z organów wewnętrznych wydalany jest przez organizm głównie przez układ moczowy.

Wchłanianie siarkowodoru do organizmu poprzez skórę jest uzależnione od kilku czynników:

  • Koncentracja. Wraz ze wzrostem stężenia siarkowodoru w wodzie zwiększa się jego wchłanianie przez organizm. Z tego powodu na jedną pełną kąpiel stosuje się rozcieńczoną wodę o stężeniu siarki wynoszącym 1/20, 1/10 i 2/10 (tj. 1/5) odpowiadającą ok. 100 mg siarkowodoru na litr wody. Do kąpieli wybranych części ciała oraz skóry tłustej stosuje się różne stężenia.
  • Długość kąpieli ma większy wpływ na wchłanianie siarkowodoru i innych substancji mineralnych niż ich stężenie. Maksymalny czas kąpieli wynosi 15-20 minut.
  • Temperatura kąpieli. W miarę podnoszenia się temperatury kąpieli, zwiększa się także wchłanianie siarkowodoru. Optymalna temperatura kąpieli oscyluje pomiędzy 37-38ºC. Wzrost temperatury kąpieli wpływa także na uwalnianie siarkowodoru z wody do atmosfery.
  • Wartość pH wody stosowanej w kąpieli oraz skóry. W kwaśnym środowisku kąpieli występuje siarkowodór niezdysocjowany, który penetruje skórę skuteczniej niż ten zdysocjowany. Z tego względu, pH w kąpieli siarkowej nie powinien być zbyt alkaliczny.
  • Stan i właściwości powierzchni skóry. Uszkodzenia naturalnej bariery naskórka tak, jak to ma miejsce np. w przypadku zapalenia skóry, rybiej łuski, łuszczycy czy egzemie lub zwiększonym przekrwieniu (np. rumień) powodują zwiększoną penetrację siarkowodoru. Skóra tłusta zmniejsza zdolność takiej penetracji.

PODSUMOWANIE

Wpływ siarkowodoru na skórę na poziomie komórek zbadano stosunkowo niedawno. Badania dowiodły, że siarkowodór zastosowany w balneoterapii pomaga leczyć różne rodzaje dermatoz i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Ma także korzystny wpływ na układ odpornościowo oraz zmniejszenie prawdopodobieństwa nawrotu chorób. Balneoterapię z wykorzystaniem siarkowodoru szczególnie poleca się osobom chorym na łuszczycę, która znacznie zmniejsza komfort życia, zwiększając ryzyko chorób serca i tętnic. Statystyki mówią, że wśród chorych na łuszczycę, którzy zaniedbują leczenie, zwiększa się ryzyko zgonu, a długość życia zmniejsza się średnio o 3,5 roku w przypadku mężczyzn i o 4,5 roku w przypadku kobiet. Balneoterapia może zapewnić lepsze rokowania.
Oczywiście w przypadku wód termalnych z okolic uzdrowiska Smrdáky najistotniejszą rolę w leczeniu odgrywa siarkowodór, ale trzeba pamiętać, że na ostateczny efekt terapii mają także wpływ inne pierwiastki i związki chemiczne w nich obecne.

..............................................................................................................................................................

Opracowanie artykułu ze str. 290-294 (pełny artykuł dostępny w języku angielskim)

Piśmiennictwo jak w oryginale str.293