Wody mineralne to złożone, termodynamiczne niestałe systemy. Wiele z wód zawiera niestabilne komponenty, które zdolne są to szybkiego utlenienia, bądź redukcji lub sedymentacji. Ukształtowanie składu chemicznego wód mineralnych jest ściśle związane z procesami fizycznymi i chemicznymi. Autorzy pracy na podstawie teoretycznych kalkulacji równowagi fizyczno-chemicznej (węgiel-wapń, fluor-wapń, krzemianowo-żelazowy węglan, siarczek) przedstawili rolę rozpuszczalności, sedymentacji, kwaśno-zasadowych warunków i warunków redukcji utleniania w procesie przemian wód mineralnych.   Najliczniejszą grupą wód mineralnych są wody z zawartością dwutlenku węgla pochodzące z zimnych źródeł.   Najbardziej typowymi wodami z tej grupy są wody pochodzące z uzdrowiska Arshan-Tunkinsky, które znajduje się 300 km na południe od jeziora Bajkał. Wody te wyróżnia duży stopień nasycenia gazami. Z kolei skład chemiczny innych wód z tej grupy, które pochodzą z rejonu wschodniego Sayn, zasadniczo różni się składem chemicznym. W wodach rejonu Sayn, w niektórych źródłach węglanowych, występuje podtlenek żelaza (5-25 md dm3), który stanowi 90-93% składu wody. Wszystkie wody z zawartością dwutlenku węgla pochodzące z zimnych źródeł można podzielić na dwie grupy według ich składu chemicznego. Do pierwszej grupy należą źródła z węglanami wapniowo-magnezowymi i stopniem mineralizacji do 4,0 g dm3. Drugą grupę stanowią wody ze znaczącą zawartością jonów sodu (do 41 równoznacznych %) i stopniem mineralizacji do 3 g dm-3. Zawartość Fe II sięga 20 mg dm-3. Pozwala to na sklasyfikowanie ich jako wód żelazistych.  Wody należące do tej grupy stosuje się z powodzeniem w leczeniu chorób wątroby, żołądka, serca, nerek i schorzeń naczyniowych.

Termalne wody z zawartością dwutlenku węgla

W okolicy Shumak, który jest regionem bardzo interesującym ze względu na właściwości balneologiczne, występują liczne źródła, które osiągają temperaturę
14-32 stop. C i mają lekko kwaśny odczyn ze względu na obecność rozcieńczonego dwutlenku węgla 0.19-1.10 g dm-3 (рН=6.20-6.60).

Wody z regionu są popularne wśród okolicznych mieszkańców oraz turystów z Europy Wschodniej. Ze względu na obecność radonu z rozpuszczonym dwutlenkiem węgla wody te stosuje się w leczeniu schorzeń żołądka, jelit, nerek, wątroby, chorób ginekologicznych, i urologicznych, stanów zapalnych, bólów pleców.

Termalne wody azotowe

Termalne wody azotowe są charakterystyczne dla regionów Pribaikalye, Mongolii, Tuva oraz Chin. Wody termalne osiągają temperaturę 20-74°С. Środowisko kwaśno-zasadowe waha się od neutralnego (рН=7.1) do zasadowego (рН=10.2). Zawartość obecnego w nich siarczku sięga 20.0 g dm-3.

Wody metanowe

Wody ze źródeł metanowych w regionie Tunka charakteryzują się relatywnie wysokim nasyceniem gazami, sięgającym 1–225 mg dm-3. Metan i węglowaodany dominują i stanowią do 80-90% ich składu. Wody te zawierają także azot (do 47%), dwutlenek węgla, wodór i inne gazy szlachetne. Stężenie siarkowodoru wynosi nie więcj niż 5 mg dm-3. Temperatura wód metanowych wynosi od 27°С aż do 100°С.

Podsumowanie

Wody mineralne o różnych właściwościach: węglanowe (zimne i termalne), azotowe, azotowo-węglanowe (zimne i termalne), metanowe, siarkowodorowe, radonowe bogate w składniki organiczne występują w całym regionie jeziora Bajkał. Wody te stosowane są w leczeniu wielu chorób m.in. reumatycznych, dermatologicznych, neurologicznych i ginekologicznych, układów mięśniowego i kostnego. Wody weglanowe stosuje się w leczeniu schorzeń żołądka, jelit, serca, schorzeń naczyniowych. Wszystkie źródła znajdują się w ekologicznie czystym obszarze górskim, który jest częścią naturalnej strefy. Występowanie roślin stosowanych
w terapiach medycznych, czyste górskie powietrze i wody podnoszą korzystne efekty terapii balneologicznej.

..............................................................................................................................................................

*Opracowanie artykułu ze str. 149-155. Piśmiennictwo jak w oryginale str.155.

Pełna treść w języku angielskim.