Wstęp. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa jest obecnie dużym problemem klinicznym i społecznym. Bóle kręgosłupa towarzyszące schorzeniu występują u 60-90% osób powyżej 40 roku życia. Postępowanie fizykalno-usprawniające jest podstawowym w leczeniu. W lecznictwie uzdrowiskowym wykorzystujemy u tych chorych kąpiele siarczkowo-siarkowodorowe. Mechanizm ich oddziaływania na organizm chorego nie został w pełni wyjaśniony.

Cel pracy. Ocena wpływu leczenia uzdrowiskowego ze szczególnym uwzględnieniem buskich wód siarczkowo- siarkowodorowych słonych (wsss) na zachowanie się stężenia ATP – markera szlaku glikolitycznego w erytrocytach pacjentów z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa . Oceniano również podstawowe parametry laboratoryjne, takie jak: morfologia krwi, OB.

Materiał i metody. Analizie poddano grupę 50 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Oznaczenie stężenia ATP i pozostałych parametrów wykonywano dwukrotnie w 1 i 21 dniu leczenia w Busku Zdroju. Grupę odniesienia stanowiło 30 osób zdrowych. Badani chorzy w trakcie 21-dniowego leczenia otrzymywali: kąpiele w wsss, 16 zabiegów o czasie trwania 12 min, temperatura 36oC, kinezyterapię, masaż klasyczny, prądy Nemeca. Wyniki badań opracowano statycznie przy użyciu programów Statistica
5,1 PL oraz Office 97.

Wyniki. Wykazano, że po 21-dniowym leczeniu uzdrowiskowym w Busku Zdroju nastąpił wzrost stężenia ATP w erytrocytach pacjentów. Stwierdzono również wzrost stężenia hemoglobiny, płytek krwi, MCV, MCHC we krwi pełnej po stosowanym leczeniu uzdrowiskowym. Zanotowano również spadek poziomu OB. Porównanie pozostałych parametrów laboratoryjnych – MCH, leukocyty, limfocyty przed i po leczeniu nie wykazało różnic znamiennych statystycznie.

Wnioski. Leczenie w buskich wodach siarczkowo-siarkowodorowych słonych wpływa bardzo korzystnie na stan podmiotowy i przedmiotowy chorych z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Wsss poprawiają wydajność szlaku glikolitycznego poprzez wzrost stężenia adenozynotrifosforanu.