Wstęp. Niezmiennie duża i stale rosnąca częstość uszkodzeń oraz schorzeń stawu kolanowego dowodzi ich ważnego miejsca pośród patologii narządu ruchu. Gonartroza stwierdzana jest u 5% populacji. Na podstawie danych epidemiologicznych można przyjąć, że w Polsce problem choroby zwyrodnieniowej stawów dotyka kilka milionów osób, a jedna czwarta dotyczy stawów kolanowych. W wielu ośrodkach medycznych prowadzone są interdyscyplinarne badania, dzięki którym coraz lepiej można zrozumieć budowę i biomechanikę chrząstki stawowej oraz elementy etiopatogenezy gonartrozy. Fizykoterapia jest skuteczną metodą wspomagającą leczenie objawów gonartrozy. Prezentowana praca przedstawia ocenę skuteczności kilku metod fizykalnych.

Materiał i metody. Badaniu poddano 226-osobową grupę pacjentów z objawami gonartrozy. Pacjenci podzieleni byli na 5 grup, poszczególne grupy poddano zabiegom: laseroterapii niskoenergetycznej, laseroterapii niskoenergetycznej skojarzonej z krioterapią, krioterapii, magnetoterapii oraz magnetoterapii skojarzonej z laseroterapią niskoenergetyczną. Przed rozpoczęciem zabiegów oraz po ich zakończeniu dokonano subiektywnej oceny skuteczności zabiegów wykorzystując: wywiad na podstawie zmodyfikowanego kwestionariusza Leitinena, skalę bólu VAS. Obiektywnej oceny dokonano na podstawie testów funkcjonalnych i pomiarów przed i po zabiegach: test ilości wykonanych przysiadów, test chodu po równym podłożu 6 m, test oceniający poziom mobilności pacjenta oraz ryzyko upadku „Up and Go” (TUG) oraz pomiar obwodów stawów kolanowych przez rzepkę.

Wyniki. Test Kruskalla-Wallisa wykazał, że wybór terapii ma wpływ na wyniki wszystkich testów (p<0,05) z wyjątkiem testu chodu 6m (p>0,05). Test porównań wielokrotnych wykazał największą skuteczność krioterapii w porównaniu z pozostałymi rodzajami zabiegów. Zabieg ten okazał się skuteczny w obniżeniu dolegliwości bólowych (skala VAS), w teście swobodnego chodu oraz teście TUG. Zabiegi laseroterapii oraz terapii skojarzonej laseroterapii i magnetoterapii powodowały zmiany istotne statystycznie w porównaniu z pozostałymi zabiegami w przypadku testu przysiadów.

Wnioski. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono zmniejszenie dolegliwości bólowych, ograniczenie stanu zapalnego w stawach. Wyniki testów czynnościowych wskazywały na poprawę stanu funkcjonalnego badanych pacjentów. Brak badania kontrolnego w dłuższym odstępie czasowym uniemożliwia sprawdzenie utrwalenia efektu terapeutycznego.