Celem pracy było zbadanie skuteczności działania wybranych zabiegów fizykalnych stosowanych w uzdrowiskowym leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego.

Materiał i metody. Badaniem objęto 60 chorych ze zwyrodnieniem stawu biodrowego, którzy zostali losowo podzieleni do dwóch grup porównawczych. U badanych w grupie A stosowano: okłady borowinowe, gimnastykę w wodzie i pole magnetyczne małej częstotliwości. U badanych w grupie B stosowano: okłady borowinowe, gimnastykę w wodzie i kąpiel w wodach chlorkowo-sodowych.

Efekty leczenia oceniano na podstawie zmian zakresów ruchomości stawów biodrowych. Oceniano także nasilenie bólu w skali VAS oraz przeprowadzono ocenę jakości życia badanych z wykorzystaniem kwestionariusza SF-36. Wszystkie badania przeprowadzono przed rozpoczęciem leczenia oraz bezpośrednio po jego zakończeniu. Dodatkowo badanie nasilenia bólu i jakości życia przeprowadzono 4 tygodnie od zakończenia leczenia.

Wyniki. W obu grupach porównawczych po leczeniu stwierdzono istotną statystycznie poprawę zakresu ruchomości stawów biodrowych. Zaobserwowano także zmniejszenie nasilenia dolegliwości bólowych i poprawę jakości życia pacjentów. Pomiędzy grupami nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic zmian zakresów ruchomości stawu. Różnice istotne statystycznie pomiędzy grupami wystąpiły w odniesieniu do zmian nasilenia bólu i jakości życia. W większości przypadków na korzyść grupy A.

Wnioski. Leczenie uzdrowiskowe obejmujące gimnastykę w wodzie, okłady borowinowe, kąpiele solankowe i pole magnetyczne małej częstotliwości jest skutecznym sposobem leczenia i poprawy jakości życia chorych ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów biodrowych.