Wpływ treningu wibracyjnego na obrót kostny organizmu
Artur Rydzyk1, Zbigniew Damijan2
1Z Oddziału Neurologii 5 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w Krakowie
2Z Katedry Mechaniki i Wibroakustyki Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
Celem pracy była analiza możliwości stosowania drgań – o częstotliwości 3,5 Hz i amplitudach 4.0, 4.5, 5.0 i 5.5 mm zmienianych w kolejnych tygodniach treningu o 0,5 mm – w rehabilitacji osteoporozy. W badaniu uczestniczyły 24 osoby w wieku od 20 do 36 lat, które poddano 20-minutowej ekspozycji drganiami przez 19 kolejnych dni roboczych (tzw. trening wibracyjny).
W badaniu wpływu drgań niskiej częstotliwości na profil kostny krwi do analiz wytypowano: fosfatazę alkaliczną – Alp [U/l], fosfor – P [mmol/l], wapń – [mmol/l], białko – białko [g/l], albumina – Alb [g/l]. Materiał do badań pobierany był na czczo, w godzinach rannych przed rozpoczęciem i po zakończeniu eksperymentu. W badaniach moczu badano: fosfor i wapń, w badaniach hormonów: parathormon i kalcytoninę.
Na podstawie przeprowadzonych analiz parametrów surowicy krwi można stwierdzić następujące zmiany: istotny statystycznie wzrost poziomu albuminy z p< 0,014 u 76% próby, a także istotny spadek stężenia: fosforu z p< 10–3 u 100% oraz wapnia z p<0,051u 56%. Nieistotne statystycznie spadki poziomu (z dużą frakcją zmiany) fosfatazy alkalicznej u 67% próby oraz białka u 68%.
Spadek białka całkowitego jest typowy dla wysiłku fizycznego. Względny, ale istotny statystycznie wzrost albumin, które stanowią około 60% białka całkowitego, wskazuje na adaptację do wysiłku fizycznego (u nieaktywnych, z niedoborem ruchu stężenie albumin jest nieco niższe).
Stężenie fosforu i wapnia zależy od wchłaniania w jelicie, wydalania w nerkach i wiązania bądź uwalniania z tkanki kostnej. Najbardziej prawdopodobną przyczyną jest zwiększenie obrotu kostnego poprzez wzmożenie tworzenia kości, stymulowanego przez wysiłek fizyczny i ekspozycję na drgania.
Zmniejszenie aktywności fosfatazy alkalicznej świadczy o zwiększeniu obrotu kostnego w kierunku tworzenia kości, w opisanym powyżej zestawieniu objawów.
Na podstawie przeprowadzonych badań moczu można stwierdzić spadki poziomów: istotny statystycznie fosforu z p<0,05 u 70% próby oraz nieistotny statystycznie wapnia u 60% próby. Spadek poziomu fosforu i wapnia u ponad 60% badanych, może świadczyć o inkorporacji tych pierwiastków do kości.
Na podstawie wykonanych badań hormonów – można stwierdzić – istotny statystycznie wzrost stężenia: parathormonu z p<10–3 u 95% próby oraz kalcytoniny z p<10–3 u 85%.
Wzrost poziomu parathormonu i kalcytoniny może świadczyć o zwiększeniu obrotu kostnego. Powyższe fakty mogą wskazywać na zrównoważoną przebudowę kości, co jest zjawiskiem korzystnym w zapobieganiu następstwom przewlekłego unieruchomienia lub osteoporozy.
Uzyskane wyniki świadczą o pozytywnym wpływie niskoczęstotliwościowego treningu wibracyjnego na kościotworzenie. Otrzymane rezultaty wskazują, że trening wibracyjny prawdopodobnie może być stosowany w rehabilitacji osteoporozy.
cały artykuł dostępny w wersji papierowej

