Wstęp. Objaw Raynauda charakteryzuje się dużą różnorodnością obrazu klinicznego, zależnego od stopnia rozwoju zaburzeń mikrokrążenia. Kapilaroskopia wałów paznokciowych jest najlepszą, nieinwazyjną metodą pozwalającą na ocenę mikrokrążenia in vivo oraz na różnicowanie pierwotnego objawu Raynauda z formą wtórną. W związku z ograniczonym efektem leczenia farmakologicznego objawu Raynauda, terapia fizykalna wzbudza coraz szersze zainteresowanie. Celem badań była ocena klinicznego efektu terapii za pomocą impulsowego pola magnetycznego niskiej częstotliwości u  20 pacjentów z objawem Raynauda.

Materiał i metody. Ocenę kliniczną oraz badanie kapilaroskopowe przeprowadzono przed oraz po 2 tygodniach leczenia. Pole magnetyczne niskiej częstotliwości stosowano pięć dni tygodniowo przez 2 tygodnie, z użyciem aparatu Magnetronik MF-10, stosując częstotliwość 40 Hz, indukcję 1-5 mT i czas trwania sesji 10-20 min.

Wyniki. Po 2 tygodniach leczenia uzyskano poprawę kliniczną, zwiększenie przepływu naczyniowego i zmniejszenie obrzęku podścieliska w badaniu kapilaroskopowym.

Wnioski. Wykazano korzystny efekt pola magnetycznego niskiej częstotliwości na mikrokrążenie u chorych z objawem Raynauda. Niezbędne są dalsze badania w celu oceny wpływu tej terapii na zaburzenia mikrokrążenia u chorych z objawem Raynauda.