Acta Balneologica, 2011,LIII,2; 138-143

Analiza możliwości terapeutycznych zespołów bólowych krzyża

Jerzy E. Kiwerski


Z Wyższej Szkoły Rehabilitacji w Warszawie

Leczenie zespołów dolnej części kręgosłupa nie należy, wbrew pozorom, do zadań łatwych.  Rozległy asortryment proponowanych procedur terapeutycznych obejmujący dziesiątki  metod zarówno zachowawczych, jak i operacyjnych powinien ułatwić proces leczenia. Zresztą większość publikowanych prac zawiera dane o bardzo dobrych wynikach leczenia, nierzadko sięgających 90% leczonych. Niestety nie umniejsza to wciąż ważnego problemu tej powszechnej dolegliwości.

Duża część prowadzonych w tym zakresie badań oceniana jest w sposób mający niewiele wspólnego z zasadami medycyny opartej na faktach (EBM), opiera się na przekonaniu, że pacjentowi pomagamy, bez randomizacji, potwierdzenia wyników obiektywnymi metodami, bez analizy odległaych wyników leczenia.

Badacze analizujący retrospektywnie wyniki leczenia różnymi metodami zwykle mają problemy ze znalezieniem choćby kilku, spośród wielu tysięcy,  prac spełniających minimalne wymogi wiarygodności naukowej. Wyniki takich analiz bywają wręcz frustrujące, gdy okazuje się, że spośród dziesiątków metod terapeutycznych, jakimi się posługujemy, nieliczne zostają rekomendowane, jako godne polecenia, których skuteczność poparta jest wiarygodnymi dowodami naukowymi.W doniesieniu w oparciu o analizy dokonane przez zespoły ekspertów przedstawiam krytyczną analizę ocenianych metod zachowawczych i operacyjnych.  

cały artykuł dostępny w wersji papierowej